Thông báo

- 15h00: Tổ chức dâng hương tại Đền thờ các Anh hùng liệt sĩ tỉnh. Thành phần: Theo Kế hoạch.
- 8h00: Họp giao ban Tháng 8/2021. Thành phần: Lãnh đạo trường; Trưởng, Phụ trách các đơn vị thuộc trường; Chủ tịch Công đoàn trường; Bí thư Đoàn trường; Trưởng ban Thanh tra nhân dân; đ/c Tuyết (phòng TC-HC). Địa điểm: Phòng họp số 1.
jQuery Modules Joomla Tabs

BÀI VIẾT NỔI BẬT

Xây dựng một số mô hình tổ chức tiết sinh hoạt lớp nhằm giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp 5

1. Đặt vấn đề

      Ở trường tiểu học, tiết sinh hoạt lớp là thời điểm thích hợp để giáo dục học sinh về đức, trí, thể, mĩ, bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm trong sáng và rèn luyện những kĩ năng sống cần thiết, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục toàn diện học sinh. Tiết sinh hoạt cuối tuần giữ vai trò quan trọng trong việc chuyển giao kịp thời các kế hoạch hoạt động của nhà trường tới từng lớp, đồng thời giúp học sinh phát huy được tính tự giác, bồi dưỡng tình cảm yêu thương, gắn bó, sự sẻ chia, thông cảm với bạn bè và mọi người xung quanh. Tiết sinh hoạt lớp cũng là thời điểm thích hợp để giáo dục các kĩ năng sống cần thiết cho các em như: kĩ năng làm việc nhóm, kĩ năng giao tiếp, hợp tác… Từ lí do trên, trong bài viết này, chúng tôi xây dựng một số mô hình tổ chức tiết sinh hoạt lớp nhằm giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp 5.

2. Nội dung

2.1. Vài nét cơ bản về tiết sinh hoạt lớp ở trường tiểu học

      Tiết sinh hoạt lớp là một hình thức tổ chức của hoạt động giáo dục bắt buộc trong nhà trường, là hoạt động tập thể của học sinh sau một tuần học. Tiết sinh hoạt lớp ở trường tiểu học có vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình giáo dục học sinh, nhằm định hướng những hoạt động các em cần thực hiện trong tuần và chủ điểm mới, giúp học sinh biến yêu cầu giáo dục của nhà trường thành nhiệm vụ của mình. Nó có tác dụng to lớn trong việc giáo dục tinh thần tập thể, xây dựng mối quan hệ thân ái, đoàn kết, tôn trọng, hợp tác giữa học sinh với nhau, hình thành cho các em kĩ năng tự quản, tự tổ chức các hoạt động, tạo ra dư luận tập thể lành mạnh, biết đánh giá đúng mức những ưu điểm hay khuyết điểm của bạn và của bản thân.

      Tiết sinh hoạt lớp tạo điều kiện thuận lợi nhất cho việc tổ chức các hoạt động cụ thể về văn hóa, văn nghệ. Trong tiết học này, học sinh tiểu học có thể tổ chức những hình thức hoạt động đa dạng như: văn nghệ, hái hoa dân chủ, đố vui, báo tường, các trò chơi giao lưu với khách mời, làm vệ sinh nơi công cộng,… Sau những giờ học căng thẳng, tiết sinh hoạt giúp học sinh có thời gian “tĩnh” lại, thư giãn, vui vẻ, giao lưu với nhau. Từ đó, học sinh được hình thành và phát triển những phẩm chất, năng lực cần thiết, học tập có hiệu quả hơn, sống yêu thương và trách nhiệm hơn với mọi người xung quanh.

      Nội dung của các tiết sinh hoạt lớp rất phong phú, phù hợp với nhiệm vụ, nội dung giáo dục và đặc điểm tâm sinh lý học sinh. Đó có thể là phổ biến nội quy, quy định của trường, của lớp; đánh giá việc thực hiện các công việc trong tuần của học sinh; xây dựng kế hoạch tổ chức các hoạt động theo chủ điểm và giáo dục các kĩ năng sống như: giao tiếp, hợp tác, lắng nghe, đồng cảm, chia sẻ,... Tiết sinh hoạt lớp đa dạng về nội dung và phong phú về hình thức tổ chức sẽ thu hút được tập thể học sinh tham gia tích cực, chủ động với tinh thần trách nhiệm cao.

2.2. Thực trạng tổ chức tiết sinh hoạt lớp cho học sinh lớp 5

      Mặc dù tiết sinh hoạt lớp có vai trò quan trọng trong quá trình giáo dục học sinh ở trường tiểu học, nhưng thực tiễn cho thấy nhiều giáo viên chưa thực sự quan tâm, chú trọng xây dựng nội dung, lựa chọn phương pháp và hình thức tổ chức các tiết sinh hoạt tập thể có ý nghĩa và hấp dẫn đối với các em. Nội dung trong các tiết sinh hoạt còn nghèo nàn, đơn điệu, thường tập trung vào việc nhận xét, đánh giá các hoạt động trong tuần, nêu phương hướng hoạt động tuần tới, chưa tạo được môi trường vui chơi, giải trí thoải mái cho các em, chưa tạo điều kiện để các em có cơ hội được mở rộng, củng cố kiến thức và rèn luyện các kĩ năng sống cần thiết. Các phương pháp mà giáo viên chủ nhiệm sử dụng chưa phát huy được vai trò tự giác, tự chịu trách nhiệm của từng học sinh. Về hình thức tổ chức, giáo viên chủ nhiệm chủ yếu tập trung sử dụng hình thức báo cáo, thảo luận, ít khi sử dụng các hình thức giao lưu, tọa đàm, hội thi… Vì thế, hầu hết các tiết sinh hoạt lớp chưa hấp dẫn, chưa lôi cuốn được đông đảo học sinh tham gia tích cực, chưa thực sự giúp các em phát huy hết khả năng của mình.

2.3. Một số mô hình tổ chức tiết sinh hoạt lớp nhằm giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp 5

2.3.1. Tổ chức tiết sinh hoạt lớp thông qua các hoạt động giáo dục theo chủ đề

a) Mục tiêu hoạt động

- Giúp học sinh xác định được nhiệm vụ học tập và rèn luyện của bản thân;

- Mở rộng kiến thức đời sống xã hội, làm giàu vốn hiểu biết cho học sinh;

- Hình thành và phát triển tổ hợp nhiều kỹ năng sống: hợp tác, giao tiếp, tìm kiếm, tiếp nhận và xử lý thông tin, giải quyết vấn đề…

- Hình thành những phẩm chất như biết quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ người khác, chăm học, chăm làm…

b) Nội dung và hình thức tổ chức

      - Nội dung: Nhận xét đánh giá các hoạt động trong tuần, phương hướng hoạt động tuần mới. Củng cố kiến thức về các chủ đề giáo dục ở trường tiểu học như: môi trường, an toàn giao thông, pháp luật… Truyện, thơ, hát, múa,… liên quan đến chủ đề giáo dục. Các trò chơi phù hợp với chủ đề giáo dục.

- Hình thức tổ chức: Giao lưu; tọa đàm; hội thi; cuộc thi; game show truyền hình…

c) Điều kiện, phương tiện tổ chức

      - Điều kiện tổ chức: Xây dựng kế hoạch, chương trình hoạt động cụ thể. Phổ biến kế hoạch, chương trình hoạt động tới học sinh và gợi ý nội dung cần tìm hiểu, chuẩn bị. Giao nhiệm vụ cụ thể cho từng cá nhân hoặc nhóm học sinh. Kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện các nhiệm vụ được giao…

- Phương tiện tổ chức: Chuẩn bị đầy đủ điều kiện, phương tiện vật chất cần thiết cho từng hoạt động, từng chủ đề cụ thể. Không gian lớp học rộng, sạch sẽ, thông thoáng đảm bảo tổ chức được các hoạt động.

2.3.2. Tổ chức tiết sinh hoạt lớp thông qua hoạt động sân khấu hóa

a) Mục tiêu hoạt động

- Xác định được nhiệm vụ học tập và phương hướng rèn luyện của bản thân;

- Bồi dưỡng kiến thức về các vấn đề trong đời sống xã hội và về văn học nghệ thuật;

- Rèn luyện kỹ năng giao tiếp, thuyết trình, hợp tác làm việc theo nhóm, kỹ năng trình diễn, biểu diễn..

- Bồi dưỡng tình yêu với văn học, nghệ thuật, với sân khấu; tình cảm, xúc cảm tích cực với con người, với thiên nhiên,…

b) Nội dung và hình thức tổ chức

      - Nội dung: Nhận xét đánh giá các hoạt động trong tuần, phương hướng hoạt động tuần mới. Trình bày hiểu biết về môi trường, giới tính, về cách ứng xử trong các mối quan hệ xã hội… Lựa chọn các câu chuyện, bài thơ, trích đoạn trong tác phẩm văn học,…phù hợp với lứa tuổi.

- Hình thức tổ chức: Hoạt cảnh truyền thống. Sân khấu hóa lễ hội. Sân khấu hóa thông tin tuyên truyền. Sân khâu hóa diễn đàn...

c) Điều kiện, phương tiện tổ chức

      - Điều kiện tổ chức: Lựa chọn vấn đề (tác phẩm văn học hoặc trích đoạn) và xây dựng kịch bản. Giao nhiệm vụ cụ thể cho từng cá nhân hoặc nhóm học sinh. Học sinh tiếp nhận kịch bản, nhận vai và luyện tập theo vai. Kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện các nhiệm vụ được giao.

      - Phương tiện tổ chức: Chuẩn bị đầy đủ phương tiện vật chất cần thiết như sân khấu, đạo cụ, hóa trang, trang phục,… Lớp học rộng, sạch sẽ, thông thoáng, đảm bảo tổ chức được các hoạt động.

2.3.3. Tổ chức tiết sinh hoạt lớp thông qua các hoạt động khám phá bản thân

a) Mục tiêu hoạt động

- Hiểu biết về nhu cầu, sở thích, ước mơ và những khả năng của bản thân;

- Hình thành và phát triển kỹ năng sống: nhận biết bản thân, tự đánh giá bản thân;

- Hình thành những phẩm chất: yêu quý, trân trọng và giữ gìn bản thân…

b) Nội dung và hình thức tổ chức

- Nội dung: Nhu cầu, sở thích, mong muốn và khả năng của bản thân.

- Hình thức tổ chức: Giao lưu; tọa đàm; sinh hoạt câu lạc bộ.

c) Điều kiện, phương tiện tổ chức

      - Điều kiện tổ chức: Xây dựng kế hoạch, chương trình hoạt động cụ thể. Phổ biến kế hoạch, chương trình hoạt động tới học sinh và gợi ý nội dung cần chuẩn bị. Giao nhiệm vụ cho từng cá nhân hoặc nhóm học sinh. Kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện các nhiệm vụ được giao.

      - Phương tiện tổ chức: Chuẩn bị đầy đủ phương tiện vật chất cần thiết cho từng hoạt động. Lớp học rộng, sạch sẽ, thông thoáng đảm bảo tổ chức được các hoạt động.

      Sau đây là ví dụ minh họa cho mô hình tổ chức tiết sinh hoạt lớp thông qua các hoạt động giáo dục theo chủ đề: Giáo dục kĩ năng lắng nghe

Chủ đề: Chào năm học mới

Thời gian: tuần 3, tháng 9

Mục tiêu:

Qua tiết sinh hoạt giúp học sinh:

- Xác định được nhiệm vụ học tập và rèn luyện của bản thân;

- Rèn luyện và hình thành các kĩ năng: lắng nghe, giao tiếp, hợp tác;

- Có tinh thần đoàn kết, trách nhiệm trong học tập và rèn luyện.

Nội dung:

- Văn nghệ, trò chơi “Tập làm người lịch sự”.

- Giáo dục kĩ năng lắng nghe.

- Tổng kết hoạt động tuần và nêu phương hướng tuần tới.

Hình thức tổ chức: Thảo luận; trò chơi và nghe báo cáo.

Thời gian: 35 – 40 phút. Địa điểm: Trong lớp học.

Tiến trình tổ chức giờ sinh hoạt:

STT

Nội dung chương trình

Người thực hiện

Thời gian/ phút

Hoạt động 1: Khởi động (Phụ lục 1)

1

Ổn định tổ chức.

Trò chơi: “Tập làm người lịch sự”.

Chủ tịch Hội đồng quản trị và tập thể lớp

5

Hoạt động 2: Giáo dục kĩ năng lắng nghe (Phụ lục 2)

2

Các nhóm thảo luận về nhiệm vụ được giao.

Nhóm học sinh

3

3

Đại diện nhóm lên trình bày kết quả thảo luận.

Các nhóm trưởng

4

4

Các nhóm lắng nghe và đặt câu hỏi cho nhóm bạn.

Học sinh trong lớp

5

5

GV nhận xét và nêu bài học về kĩ năng lắng nghe.

Giáo viên chủ nhiệm

3

Hoạt động 3: Đánh giá các mặt hoạt động trong tuần (Phụ lục 3)

6

Các ban “Học tập, văn nghệ - thể dục, đối ngoại, thư viện, vệ sinh môi trường, quyền lợi” nhận xét chéo nhau.

Trưởng các ban

7

7

Học sinh thảo luận bình chọn bạn được tuyên dương khen thưởng trong tuần, phương hướng hoạt động tuần tới.  

Giáo viên chủ nhiệm và tập thể lớp

4

8

Văn nghệ hát tập thể bài “Vui đến trường.”

Tập thể lớp

3

9

Nhận xét tiết sinh hoạt lớp.

Giáo viên chủ nhiệm

1

Phụ lục 1: Trò chơi Tập làm người lịch sự

      Cách chơi: Một học sinh đóng vai làm quản trò và các học sinh còn lại đóng vai là các thành viên chơi. Khi quản trò đưa ra lời đề nghị có từ “mời” thì học sinh thực hiện theo, không có từ “mời” thì không được thực hiện theo. Quản trò thay đổi lời đề nghị liên tục và tốc độ nhanh dần. (Ví dụ: Tôi mời bạn đứng lên thì các bạn sẽ đứng lên, nếu tôi nói đứng lên thì bạn không được đứng lên.)

       Luật chơi: Nếu ai thực hiện theo đề nghị không có từ “mời” thì sẽ bị loại ra khỏi cuộc chơi và sẽ phải thực hiện hình phạt nào đó do lớp đưa ra.

 Phụ lục 2:

- Chia lớp thành 3 nhóm - các nhóm bốc thăm để lựa chọn nhiệm vụ của nhóm:

          Nhiệm vụ 1: Nói lên mong ước của học sinh.

          Nhiệm vụ 2: Nói lên mong ước của bố mẹ về con.

          Nhiệm vụ 3: Nói lên mong ước của thầy cô về học sinh.

- Đại diện các nhóm trình bày kết quả thực hiện nhiệm vụ.

      - Các đội khác lắng nghe và có thể đặt những câu hỏi cho đội bạn. Câu hỏi có thể là: Làm thế nào để các bạn thực hiện được mong ước đó? Làm thế nào biết được mong ước đó của bố mẹ? Làm thế nào biết được mong đợi đó của thầy cô giáo?...

      - Giáo viên chủ nhiệm nhận xét từng nhóm và kết luận đưa ra bài học về kĩ năng lắng nghe: Trong cuộc sông, chúng ta cần rèn luyện kĩ năng lắng nghe. Để lắng nghe những người xung quanh, chúng ta phải chủ động, tập trung, đồng cảm và có sự tương tác phù hợp. Lắng nghe sẽ giúp chúng ta hiểu, đồng cảm và giúp đỡ những người xung quanh.

Phụ lục 3:

      Chủ tịch Hội đồng quản trị lên điều hành các ban nhận xét chéo nhau về các nội dung đã trình bày. Ví dụ: Ban Học tập nhận xét Ban đời sống; Ban Quyền lợi nhận xét Ban Văn nghệ - thể dục; Ban Vệ sinh môi trường nhận xét Ban Quyền lợi,…

     - Các bạn cùng nhau thảo luận bình chọn học sinh tiêu biểu để khen thưởng; nêu phương hướng hoạt động tuần mới.

     - Giáo viên chủ nhiệm tổng kết, đánh giá và khen thưởng.

3. Kết luận

      Tiết sinh hoạt lớp ở trường tiểu học có vị trí, vai trò quan trọng trong quá trình giáo dục phẩm chất, năng lực cho học sinh. Giáo viên chủ nhiệm lớp cần nghiên cứu lý luận và thực tiễn để xây dựng được những mô hình tổ chức tiết sinh hoạt lớp đa dạng về nội dung, phong phú, hấp dẫn về hình thức. Các tiết sinh hoạt như vậy sẽ tạo điều kiện cho học sinh hình thành những phẩm chất tốt đẹp, đồng thời giúp các em rèn luyện, nâng cao những kĩ năng sống cần thiết như tự quản, giao tiếp, hợp tác, làm việc nhóm…

                                                  Thạc sĩ: Nguyễn Thị Trang Xuân

Bộ môn Tâm lý Giáo dục &Công tác xã hội

 

 TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Dự án phát triển giáo viên tiểu học (2002), Giáo dục học Tiểu học, NXB Đại học Sư phạm Hà Nội.

[2] Phạm Viết Vượng (2005), Lý luận giáo dục, NXB Đại học Sư phạm Hà Nội.

[3] Đặng Vũ Hoạt, Nguyễn Dục Quang, Đỗ Trọng Văn (1994), Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường Tiểu học, NXB Giáo dục.

[4] Hà Nhật Thăng (Chủ biên) (2001), Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THCS, NXB Giáo dục.

Tổng hợp video

Kỷ niệm 60 năm thành lập trường Kỷ niệm 60 năm thành lập trường

Trường Cao đẳng Sư phạm Thái Bình 60 năm xây dựng và phát triển

Kỷ niệm 60 năm thành lập trường Kỷ niệm 60 năm thành lập trường

Trường Cao đẳng Sư phạm Thái Bình 60 năm xây dựng và phát triển

Kỷ niệm 60 năm thành lập trường Kỷ niệm 60 năm thành lập trường

Trường Cao đẳng Sư phạm Thái Bình 60 năm xây dựng và phát triển

Kỷ niệm 60 năm thành lập trường Kỷ niệm 60 năm thành lập trường

Trường Cao đẳng Sư phạm Thái Bình 60 năm xây dựng và phát triển

Kỷ niệm 60 năm thành lập trường Kỷ niệm 60 năm thành lập trường

Trường Cao đẳng Sư phạm Thái Bình 60 năm xây dựng và phát triển

Kỷ niệm 60 năm thành lập trường Kỷ niệm 60 năm thành lập trường

Trường Cao đẳng Sư phạm Thái Bình 60 năm xây dựng và phát triển

Kỷ niệm 60 năm thành lập trường Kỷ niệm 60 năm thành lập trường

Trường Cao đẳng Sư phạm Thái Bình 60 năm xây dựng và phát triển

 

TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM THÁI BÌNH

Địa chỉ: Phố Chu Văn An, phường Quang Trung, thành phố Thái Bình

Điện thoại: (0227) 3 83 11 44    *    Fax: (0227) 3 83 00 40

Email: cdsptb@gmail.com    *    Website: www.cdsptb.edu.vn