Giáo dục chính trị, tư tưởng cho sinh viên Trường Cao đẳng Sư phạm Thái Bình - Từ giảng đường lý luận chính trị đến bản lĩnh của người giáo viên tương lai

Giáo dục chính trị, tư tưởng cho sinh viên

Trường Cao đẳng Sư phạm Thái Bình - Từ giảng đường lý luận chính trị đến bản lĩnh của người giáo viên tương lai

***************

Có những giờ học không chỉ cung cấp tri thức, mà còn góp phần hình thành thế giới quan khoa học, bồi đắp lý tưởng, củng cố niềm tin, rèn luyện bản lĩnh chính trị và hun đúc ý thức trách nhiệm để từ những bài học trên giảng đường, sinh viên từng bước trưởng thành về nhận thức, nhân cách và bản lĩnh nghề nghiệp. Trong quá trình đào tạo người giáo viên tương lai tại trường Cao đẳng Sư phạm Thái Bình, giáo dục chính trị, tư tưởng thông qua các môn Lý luận chính trị đã và đang được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với giáo dục đạo đức, nhân cách, rèn luyện nghề nghiệp, góp phần hình thành bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và “sức đề kháng” tư tưởng cho những người sẽ đứng trên bục giảng, gieo những “hạt mầm” đầu tiên của nhân cách cho thế hệ tương lai.

Trong chương trình đào tạo ở các trường đại học, cao đẳng, các môn lý luận chính trị có vị trí quan trọng giúp hình thành thế giới quan, phương pháp luận, bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và năng lực vận dụng lý luận vào thực tiễn cho người học. Đối với một trường sư phạm, các môn lý luận chính trị còn gắn với một nhiệm vụ lâu dài hơn: hình thành lý tưởng sống, đạo đức và trách nhiệm xã hội cho những người sẽ trực tiếp tham gia giáo dục thế hệ trẻ bởi sinh viên sư phạm sẽ trở thành những người có ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình hình thành nhân cách của học sinh. Từ những bài học lý luận chính trị về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối cách mạng của Đảng Việt Nam đến cách một sinh viên nhìn nhận những vấn đề của đất nước, lựa chọn giá trị sống và ứng xử trước thông tin trên không gian mạng - khoảng cách ấy tưởng như rất xa nhưng thực chất lại bắt đầu từ chính giảng đường.

Tại trường Cao đẳng Sư phạm Thái Bình những bài học lý luận chính trị được giảng dạy trong chương trình không đứng tách biệt khỏi đời sống của sinh viên. Các vấn đề về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối đổi mới, xây dựng đất nước, đạo đức, trách nhiệm công dân... được tiếp cận từ chính những vấn đề mà các em quan tâm như:  Qua những nội dung về tư tưởng Hồ Chí Minh, sinh viên có cơ hội tiếp cận sâu sắc hơn những giá trị về đạo đức cách mạng, tinh thần yêu nước, ý thức phục vụ nhân dân, cần – kiệm – liêm – chính, tinh thần trách nhiệm và ý thức nêu gương; Qua việc tìm hiểu lịch sử dân tộc, lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, các em hiểu hơn về những chặng đường đấu tranh, hy sinh và cống hiến của các thế hệ đi trước.

          Những tri thức ấy, nếu được chuyển hóa thành nhận thức và hành động, sẽ rở thành ý thức trách nhiệm khi đứng trước trẻ thơ; sự tận tâm khi chuẩn bị một giờ dạy; thái độ nghiêm  túc trước công việc; sự trung thực trong học tập và thi cử; tinh thần sẻ chia với đồng nghiệp; tình yêu thương đối với học sinh và ý thức giữ gìn hình ảnh người giáo viên.

¿ ĐỔI MỚI TIẾP CẬN TỪ TRI THỨC ĐẾN BẢN LĨNH

Trong bối cảnh mạng xã hội và môi trường số phát triển mạnh mẽ, sinh viên mỗi ngày tiếp nhận một lượng thông tin rất lớn đa dạng về nội dung, phong phú về cách thức truyền tải. Những thông tin thiếu kiểm chứng, những cách diễn giải phiến diện, các quan điểm cực đoan hoặc những biểu hiện lệch chuẩn về giá trị có thể tác động trực tiếp đến nhận thức, thái độ và hành vi của người trẻ. Điều đó đặt ra yêu cầu đối với các giảng viên giảng dạy các môn lí luận chính trị tại nhà trường phải đổi mới cách tiếp cận: từ truyền đạt tri thức sang phát triển năng lực tư duy; từ cung cấp những kết luận có sẵn sang tạo cơ hội giúp người học biết suy nghĩ độc lập, biết phân tích, biết kiểm chứng và có khả năng lựa chọn những giá trị đúng đắn. Từ đó, các em từng bước hình thành bản lĩnh trước những vấn đề phức tạp của đời sống.

 “Bản lĩnh” được hình thành từ giảng đường lý luận chính trị không phải là sự ghi nhớ những khái niệm hay khẩu hiệu, mà trước hết là khả năng đứng vững trước những tác động đa chiều của đời sống. Bản lĩnh ấy còn thể hiện ở khả năng giữ vững những nguyên tắc của mình nhưng không khép kín trước cái mới; có chính kiến nhưng biết lắng nghe; có niềm tin nhưng không ngừng suy nghĩ và kiểm chứng bằng thực tiễn.

Ở phương diện đó, giáo dục lý luận chính trị góp phần tạo dựng cho sinh viên một “sức đề kháng” tư tưởng cần thiết trong môi trường số. Sức đề kháng ấy không phải là sự né tránh hay đóng kín trước những luồng thông tin khác nhau, mà là năng lực tiếp nhận có chọn lọc, tư duy có cơ sở và hành động có trách nhiệm. Từ tri thức đến tư duy, từ tư duy đến niềm tin, từ niềm tin đến bản lĩnh và từ bản lĩnh đến trách nhiệm – đó chính là hành trình mà giáo dục lý luận chính trị hướng tới trong quá trình đào tạo người giáo viên tương lai.

¿ GẮN LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

Một trong những điểm nổi bật của việc giảng dạy các môn lý luận chính trị hiện nay tại trường Cao đẳng Sư phạm Thái Bình là mỗi vấn đề lý luận đều được các giảng viên đặt trong những câu hỏi rất gần với nghề nghiệp tương lai của các em: Học về con người, sinh viên có thể suy nghĩ về cách tôn trọng sự khác biệt của mỗi đứa trẻ; Học về đạo đức, các em có thể liên hệ với trách nhiệm nêu gương của người giáo viên; Học về tư tưởng Hồ Chí Minh, các em có thể suy ngẫm về tình yêu thương con người, tinh thần trách nhiệm và phong cách của một nhà giáo; Học về lịch sử dân tộc và lịch sử Đảng, các em hiểu rằng độc lập, hòa bình và những thành quả phát triển của đất nước hôm nay không phải điều tự nhiên có được; Học về những vấn đề của đời sống xã hội, các em có thể nhận diện những tác động của mạng xã hội, thông tin sai lệch, lối sống thực dụng, chủ nghĩa cá nhân và những biểu hiện lệch chuẩn về giá trị trong một bộ phận giới trẻ.

       Từ đó, mỗi giờ học lý luận chính trị tại giảng đường không còn là những khái niệm xa xôi mà trở thành một không gian để sinh viên suy nghĩ, đối thoại, phản biện và tự xác lập hệ giá trị của chính mình. Đây cũng là cách để các môn lý luận chính trị thực sự đồng hành với quá trình trưởng thành của sinh viên tại trường Cao đẳng Sư phạm Thái Bình.

        Từ góc nhìn ấy, dạy học Lý luận chính trị tại nhà trường đã tích cực đổi mới theo hướng tăng cường đối thoại, thảo luận, xử lý tình huống, liên hệ thực tiễn và gắn kiến thức lý luận với những vấn đề mà sinh viên đang quan tâm. Khi sinh viên được nói, được tranh luận, được phân tích một vấn đề thực tế và tự tìm kiếm cách giải quyết trên cơ sở lý luận, giờ học lý luận chính trị đã không còn là giờ học của những khái niệm khô cứng mà trở thành không gian để hình thành tư duy và bản lĩnh.

¿ MÔI TRƯỜNG GIÁO DỤC – MỘT GIẢNG ĐƯỜNG LỚN

Một trong những phương pháp để giáo dục chính trị, tư tưởng trở nên gần gũi với sinh viên tại trường Cao đẳng Sư phạm Thái Bình là đưa những giá trị ấy ra khỏi phạm vi của giáo trình: Lịch sử dân tộc không chỉ nằm trong những trang sách; Truyền thống cách mạng không chỉ nằm trong những bài giảng; Đạo đức và lý tưởng cũng không chỉ được nói bằng những khẩu hiệu. Tất cả đều được cảm nhận bằng những trải nghiệm cụ thể khi cả môi trường nhà trường trở thành một “giảng đường” lớn.

Lúc này giáo dục lý tưởng, đạo đức và trách nhiệm cho sinh viên tại Trường Cao đẳng Sư phạm Thái Bình không chỉ được đặt lên vai một môn học hay một giảng viên. Đó là quá trình giáo dục tổng thể, trong đó giảng đường, hoạt động nghiên cứu khoa học, thực tập sư phạm, giáo dục quốc phòng – an ninh, hoạt động văn hóa – văn nghệ, thể dục – thể thao, các phong trào thi đua, hoạt động của tổ chức Đoàn, hoạt động hướng nghiệp và công tác xây dựng Đảng trong sinh viên cùng tạo nên một môi trường giáo dục thống nhất.

Thực tiễn tại Trường Cao đẳng Sư phạm Thái Bình cho thấy, việc học tập trên giảng đường được đặt trong mối liên hệ với nhiều hoạt động phong phú. Mỗi hoạt động đều là một “lớp học” đặc biệt. Trong các hoạt động nghiên cứu khoa học và sáng tạo, sinh viên được rèn luyện tư duy, tinh thần tìm tòi và khả năng giải quyết vấn đề. Trong hoạt động tập thể, các em học cách hợp tác, chia sẻ và chịu trách nhiệm. Trong các chương trình hướng nghiệp, sinh viên có cơ hội nhìn rõ hơn yêu cầu của thị trường lao động và chuẩn mực nghề nghiệp. Trong thực tập sư phạm, các em được trải nghiệm những yêu cầu thực tế của nghề giáo.

Đặc biệt, những hoạt động tuyên dương sinh viên có thành tích trong học tập và rèn luyện tạo ra động lực tích cực, khẳng định rằng nỗ lực, sự trung thực, tinh thần trách nhiệm và ý chí vươn lên luôn được ghi nhận. Từ đó, giáo dục lý tưởng không chỉ được nói bằng lời mà được nuôi dưỡng bằng những tấm gương, những việc làm và những trải nghiệm cụ thể.

Với sinh viên ngành Giáo dục Mầm non, quá trình thực tập sư phạm là một minh chứng rõ nét. Từ giảng đường, sinh viên bước vào trường mầm non, tiếp xúc với trẻ, với giáo viên hướng dẫn, với phụ huynh và môi trường giáo dục thực tế. Khi ấy, những phẩm chất tưởng như rất khái quát trong các bài học lý luận – trách nhiệm, kỷ luật, tinh thần tập thể, lòng nhân ái, sự tận tụy, thái độ tôn trọng con người – trở thành những yêu cầu cụ thể của nghề nghiệp. Giáo dục lý luận chính trị được gắn với thực tiễn nghề nghiệp giúp sinh viên nhận ra rằng đạo đức không phải là những chuẩn mực xa vời mà được thể hiện từ những việc rất nhỏ: đi học đúng giờ, thực hiện đúng quy định, trung thực trong học tập, có trách nhiệm với công việc được giao, biết sẻ chia với bạn bè, tôn trọng thầy cô và có thái độ đúng mực với trẻ em.

          ¿ TỪ NHẬN THỨC ĐẾN HÀNH ĐỘNG

Một yêu cầu mới đang đặt ra đối với giáo dục chính trị, tư tưởng trong giai đoạn hiện nay là làm thế nào để những giá trị được học tập không dừng lại ở nhận thức mà thực sự trở thành hành động, thành thói quen và cách ứng xử của mỗi người.

Chỉ thị số 07-CT/TW ngày 13/7/2026 của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới” đã nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh việc học tập và làm theo Bác sang thực hành thường xuyên, tự giác, thiết thực; gắn với chất lượng, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ và trách nhiệm của mỗi cá nhân. Đây cũng chính là hướng tiếp cận có ý nghĩa đối với giáo dục chính trị trong dạy học các môn Lý luận chính trị cho sinh viên tại trường Cao đẳng Sư phạm Thái Bình.

        Đối với sinh viên sư phạm, học tập và thực hành theo Bác không phải là những điều lớn lao, xa vời. Đó có thể bắt đầu từ tinh thần tự học, thái độ nghiêm túc trong học tập, sự trung thực trong kiểm tra, thi cử; từ việc biết lắng nghe, tôn trọng người khác, biết hợp tác và chia sẻ; từ ý thức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm với công việc được giao; từ cách ứng xử nhân văn với trẻ em và sự tận tâm với nghề nghiệp mà mình đã lựa chọn. Khi những giá trị ấy được lặp lại trong từng việc nhỏ, trở thành thói quen trong học tập và rèn luyện, tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh mới thực sự đi vào đời sống của người học.

Đặc biệt, với sinh viên sư phạm, “thực hành theo Bác” còn gắn với việc hình thành phong cách của một nhà giáo tương lai: gần gũi, tôn trọng người học; dân chủ nhưng có nguyên tắc; khoa học, trách nhiệm trong công việc; biết lắng nghe và thấu hiểu; nói đi đôi với làm; không ngừng tự học, tự rèn để hoàn thiện mình. Bởi người giáo viên không chỉ truyền đạt tri thức mà còn giáo dục bằng chính nhân cách, thái độ và cách ứng xử của mình. Một lời nói, một hành động, một cách giải quyết tình huống của người thầy đều có thể trở thành bài học đối với học sinh.

Từ góc nhìn đó, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh trong nhà trường được đặt trong một quá trình liên tục: từ học tập đến suy ngẫm, từ suy ngẫm đến thực hành, từ thực hành đến tự rèn luyện và từ tự rèn luyện đến hình thành nhân cách nghề nghiệp. Đây cũng là cách để việc học tập, thực hành theo Bác hòa vào toàn bộ môi trường giáo dục, để mỗi giờ học, mỗi hoạt động, mỗi kỳ thực tập và mỗi trải nghiệm của sinh viên đều có thể trở thành một cơ hội rèn luyện phẩm chất của người giáo viên tương lai.

Nếu “học tập” giúp sinh viên hiểu những giá trị, thì “thực hành” giúp các em biến những giá trị ấy thành lựa chọn và hành động của chính mình. Và khi lý tưởng được thể hiện bằng hành động, đạo đức được thể hiện bằng việc làm, trách nhiệm được thể hiện bằng hiệu quả công việc, giáo dục lý luận chính trị mới thực sự góp phần hình thành những người giáo viên vừa “hồng” vừa “chuyên” – có tri thức, có đạo đức, có bản lĩnh, có năng lực nghề nghiệp và có tinh thần phụng sự.

​

        Một minh chứng cụ thể cho sự chuyển hóa từ nhận thức chính trị đến hành động là công tác bồi dưỡng, tạo nguồn phát triển Đảng trong sinh viên: Ngày 21/3/2026, 112 học sinh, sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Thái Bình đã vinh dự được tham gia Lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng do Đảng ủy Ủy ban nhân dân tỉnh Hưng Yên tổ chức. Đây chính là quá trình chuyển biến từ lớp học nhận thức về Đảng đến hành trình phấn đấu của tuổi trẻ. Đối với sinh viên sư phạm, quá trình ấy có ý nghĩa đặc biệt. Bởi khi đứng trước lựa chọn phấn đấu trở thành đảng viên, các em đồng thời được đặt trước những yêu cầu cao hơn về động cơ phấn đấu, ý thức tu dưỡng, tinh thần tiên phong, trách nhiệm với tập thể và ý thức phục vụ cộng đồng.

Ngày 19/5/2026, Chi bộ Khoa Giáo dục Mầm non và Bồi dưỡng giáo viên tổ chức Lễ kết nạp Đảng cho 18 quần chúng ưu tú là sinh viên của trường. 18 sinh viên được đứng trong hàng ngũ của Đảng là 18 câu chuyện về quá trình học tập, rèn luyện và phấn đấu. Quan trọng hơn, sự kiện ấy gửi đến toàn thể sinh viên một thông điệp rõ ràng: lý tưởng không phải điều gì xa xôi; lý tưởng được chứng minh bằng quá trình phấn đấu và bằng những việc làm cụ thể mỗi ngày.

         ​ Từ những giờ học Lý luận chính trị trên giảng đường đến những ngày thực tập tại trường mầm non; từ các cuộc thảo luận trong lớp đến hoạt động nghiên cứu khoa học, văn hóa, thể thao; từ những trải nghiệm trong môi trường tập thể đến từng việc làm cụ thể của mỗi sinh viên – tất cả đều góp phần tạo nên hành trình trưởng thành của những người giáo viên tương lai.

Với Trường Cao đẳng Sư phạm Thái Bình, đào tạo một người giáo viên tương lai vì thế không chỉ là trao cho sinh viên một nghề nghiệp. Đó còn là quá trình giúp các em hiểu giá trị của nghề mình lựa chọn, biết sống có lý tưởng, biết yêu thương, biết cống hiến và biết chịu trách nhiệm với những gì mình làm. Và từ giảng đường hôm nay, những người thầy, người cô tương lai đang được chuẩn bị hành trang để bước vào lớp học ngày mai – với tri thức trong tay, đạo đức trong tâm và bản lĩnh trong hành động.

​        Giáo dục lý tưởng, niềm tin và bản lĩnh không thể hoàn thành trong một vài bài học. Hình thành nhân cách cũng không phải là công việc có thể đo đếm bằng một bài kiểm tra. Đó là một quá trình lâu dài, cần sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội; giữa giáo dục chuyên môn với giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống; giữa những điều được nói trên giảng đường với những điều được thể hiện trong chính môi trường giáo dục. Vì thế, mỗi giảng viên lý luận chính trị ở Trường Cao đẳng Sư phạm Thái Bình không chỉ đứng trước sinh viên với tư cách là người truyền đạt kiến thức. Ở một ý nghĩa nhất định, họ còn là những người “gieo hạt” giống về niềm tin, trách nhiệm, lòng nhân ái và khát vọng cống hiến. Và quan trọng hơn, gieo vào mỗi sinh viên một ý thức rằng: được trở thành người thầy cũng đồng nghĩa với việc mang trên vai một trách nhiệm xã hội đặc biệt.

Một nền giáo dục muốn phát triển bền vững không thể chỉ quan tâm đến việc người học có bao nhiêu kiến thức, mà phải quan tâm họ trở thành người như thế nào. Đối với Trường Cao đẳng Sư phạm Thái Bình – nơi đào tạo những con người sẽ trực tiếp tham gia vào sự nghiệp giáo dục thế hệ tương lai – yêu cầu ấy càng có ý nghĩa đặc biệt.

Trong quá trình đổi mới giáo dục, việc nâng cao chất lượng giảng dạy lý luận chính trị luôn được đặt trong tổng thể nhiệm vụ xây dựng môi trường giáo dục toàn diện. Điều đó đòi hỏi nội dung giảng dạy phải gắn với thực tiễn; phương pháp phải phát huy tính chủ động, tư duy phản biện của sinh viên; giảng viên phải không ngừng cập nhật những vấn đề mới của đời sống xã hội; đồng thời tăng cường liên hệ giữa lý luận với chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp của người học. Đó cũng là con đường để biến giáo dục lý luận chính trị từ “môn học” thành “giá trị sống” tại trường Cao đẳng Sư phạm Thái Bình. Và đây cũng chính là giá trị cốt cõi, ý nghĩa sâu xa của việc xây dựng người giáo viên tương lai không chỉ vững vàng về chuyên môn mà còn có lý tưởng, nhân cách, lòng nhân ái và ý thức phụng sự, bản lĩnh chính trị sẵn sàng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đóng góp tích cực cho xã hội. Năng lực và bản lĩnh ấy không hình thành trong một ngày. Nó được bồi đắp qua từng giờ học, từng trải nghiệm, từng hoạt động tập thể và những lần sinh viên đứng trước một vấn đề tự mình lựa chọn cách nhìn, cách nghĩ, cách hành động. Và trong hành trình ấy, giảng đường lý luận chính trị chính là nền tảng khởi đầu của quá trình hình thành bản lĩnh, nhân cách và trách nhiệm của người giáo viên tương lai.

Tác giả: Th.s Ngô Lan Hương
Giảng viên Khoa Giáo dục Mầm non và Bồi dưỡng giáo viên
Trường Cao đẳng Sư phạm Thái Bình